Dok su neki svoje ime izgradili na terenu, drugi danas uspješno djeluju na trenerskim klupama, u klupskim upravama, stručnim štabovima i kao zastupnici mladih talenata. Njihove priče potvrđuju da bosanski fudbalski duh i znanje daleko nadilaze granice naše domovine.
Švedska je već decenijama jedna od najvažnijih destinacija bosanskohercegovačke dijaspore. Upravo u toj zemlji stasao je veliki broj fudbalera, ali i stručnjaka koji danas zauzimaju značajne pozicije u švedskom i evropskom fudbalu.
Među njima se posebno izdvajaju Zlatan Nalić, Anes Mravac, Azrudin Valentić, Eldar Abdulić, Denis Velić, Mirza Jelečak, Enes Ahmetović i Haris Skenderović, čiji profesionalni putevi predstavljaju različite, ali jednako vrijedne priče o uspjehu.
Zlatan Nalić – evropsko zlato i trenersko iskustvo
Sin legende tuzlanske Slobode Mesuda Nalića, Zlatan Nalić izgradio je respektabilnu trenersku karijeru oslanjajući se na spoj skandinavske metodologije i balkanskog fudbalskog mentaliteta.
Najveći uspjeh ostvario je 2015. godine, kada je kao član stručnog štaba U-21 reprezentacije Švedske osvojio Evropsko prvenstvo u Češkoj. Bio je dio generacije koja je Švedskoj donijela evropsko zlato, što predstavlja jedan od najvećih uspjeha u historiji tamošnjeg omladinskog fudbala.
Nalić je radio u švedskim klubovima i strukturama tamošnjeg fudbalskog saveza, a regionalnoj publici posebno je poznat po angažmanima u FK Sloboda Tuzla i FK Tuzla City. Posjeduje UEFA Pro licencu, a njegov trenerski profil obilježavaju taktička disciplina, analitika i razvoj mladih igrača.
Anes Mravac – od Švedske do engleskog Championshipa
Anes Mravac predstavlja novu generaciju bosanskohercegovačkih trenera koji se uspješno probijaju na međunarodnoj sceni.
Svoj trenerski put gradio je kroz švedski fudbalski sistem, radeći u omladinskim selekcijama i prvom timu IFK Norrköpinga. Potom je preuzeo uloge prvog trenera u IFK Värnamo i BK Olympic, a iskustvo je sticao i u Malmö FF-u, gdje je bio pomoćni trener i privremeno vodio ekipu.
Krajem 2025. godine napravio je značajan iskorak u karijeri pridruživši se stručnom štabu Kima Hellberga u engleskom Middlesbroughu, članu Championshipa. Njegov dolazak u engleski fudbal još je jedna potvrda kvaliteta trenerskog kadra koji dolazi iz švedskog sistema, ali i stručnjaka bh. porijekla.
Azrudin Valentić – međunarodna karijera na tri kontinenta
Azrudin Valentić, nekadašnji fudbaler FK Sarajevo, jedan je od trenera bh. porijekla s najširim međunarodnim iskustvom.
Trenersku karijeru započeo je u Švedskoj, gdje je radio u Vasalundsu, Assyriski FF-u, IF Brommapojkarni, Dalkurdu i IFK Norrköpingu. Posebno se ističe njegov angažman u Dalkurdu, gdje je vodio ekipu u najvišem rangu švedskog fudbala (Allsvenskan).
Karijeru je nastavio u Danskoj, gdje je uspješno vodio Fremad Amager, a potom i u Bugarskoj, na klupi Boteva iz Plovdiva, s kojim je ostvario plasman u evropska takmičenja. Svoje međunarodno iskustvo dodatno je proširio radom u američkom MLS-u na klupi St. Louis Cityja. Valentić je primjer trenera koji je švedsku fudbalsku školu pretvorio u temelj međunarodne karijere.
Eldar Abdulić – šampion Superettana i povratak Norrköpinga u elitu
Eldar Abdulic izgradio je svoje ime kroz švedske lige, a njegov trenerski uspon obilježili su kontinuitet, rad i jasna fudbalska filozofija.
Nakon početaka u Sandvikens AIK-u, gdje je ostvario uzastopne plasmane u viši rang, preuzeo je Sandvikens IF i ostvario historijski uspjeh uvođenjem kluba u Superettan.
Vrhunac njegove dosadašnje karijere predstavlja angažman u švedskom velikanu IFK Norrköpingu, gdje je predvodio ekipu do osvajanja Superettana i ekspresnog povratka u elitni rang — Allsvenskan. Abdulic je prepoznatljiv po modernom, napadačkom fudbalu, visokom intenzitetu i hrabrom pristupu igri.
Denis Velić – ime koje je obilježilo Östers IF
Denis Velić, nekadašnji kapiten i jedna od najprepoznatljivijih figura Östers IF-a, nakon bogate igračke karijere nastavio je svoj put na trenerskoj klupi.
Njegova povezanost s klubom i detaljno poznavanje švedskog fudbalskog sistema omogućili su mu da ostane ključni dio stručne strukture Östera. Kao prvi trener radio je u Superettanu nekoliko sezona, potvrđujući da se uspješna igračka karijera može prirodno nastaviti i kroz kvalitetan trenerski rad.
Mirza Jelečak – kreator budućnosti švedskog omladinskog fudbala
Nakon zapaženih epizoda u Allsvenskanu i Superettanu (gdje je radio u stručnom štabu IK Siriusa te samostalno vodio Dalkurd FF), Mirza Jelečak preuzeo je jednu od najodgovornijih funkcija u tamošnjem fudbalu — postavljen je na poziciju šefa i koordinatora omladinskih reprezentacija Švedske (Head of National Youth Teams) u okviru Švedskog fudbalskog saveza (SvFF).
Sarajlija na ovoj ključnoj funkciji nosi glavnu riječ za tri presudna segmenta:
* Strategiju i sistem rada: Koordinaciju trenerskih metodologija kroz sve muške omladinske selekcije Švedske (od U-15 do U-20).
* Skauting i selekciju talenata: Praćenje i procjenu najperspektivnijih mladih igrača u Švedskoj i inostranstvu.
* Edukaciju i selekciju trenera: Postavljanje i usmjeravanje selektora i stručnih štabova u mlađim nacionalnim timovima.
To što čovjek rođen u BiH vodi cjelokupan sistem razvoja mladih igrača u Švedskoj govori o ugledu koji Jelečak uživa u skandinavskim fudbalskim krugovima.
Enes Ahmetović – vizionar na poziciji sportskog direktora
Uloga bosanskohercegovačkih stručnjaka ne završava na trenerskoj klupi. Jedno od najistaknutijih imena u operativnom i sportsko-političkom segmentu švedskog fudbala jeste Enes Ahmetović.
Nakon izvanrednog posla koji je napravio kao sportski direktor u IFK Värnamo — gdje je s minimalnim budžetom i pametnom regrutacijom igrača klub doveo do stabilnog člana Allsvenskana — Ahmetović je preuzeo funkciju sportskog direktora u Örebro SK. Njegov rad karakterišu moderna analiza podataka, prepoznavanje potcijenjenih talenata i vrhunska strategija izgradnje tima, čime je postao jedan od najcijenjenijih sportskih operativaca u Švedskoj.
Haris Skenderović – od švedskog terena do evropskog tržišta talenata
Dok jedni uspjeh ostvaruju na klupi i u klupskim kancelarijama, Haris Skenderović izgradio je svoje mjesto u samom vrhu fudbalskog zastupništva i agencijskog rada.
Bivši fudbaler i sportski radnik iskoristio je detaljno poznavanje švedskog fudbalskog sistema, omladinskih akademija i evropskog tržišta kako bi postao ključna spona između talentovanih igrača i evropskih klubova. Među igračima čije karijere zastupa nalaze se i bh. reprezentativci te perspektivni internacionalci poput Armina Gigovića i Zinedina Smajlovića. Njegova uloga pokazuje koliko je važna mreža stručnjaka koja djeluje izvan terena.
Više od fudbalske priče
Priče ovih stručnjaka predstavljaju samo dio šire slike. U švedskim klubovima, akademijama i stručnim štabovima djeluje veliki broj ljudi bosanskohercegovačkog porijekla – od trenera mlađih kategorija i analitičara do kondicionih stručnjaka i sportskih direktora u klubovima poput Malmö FF, BK Häckena, IFK Norrköping i mnogih drugih.
Njihov uspjeh nije slučajan. Generacije koje su odrasle u Švedskoj uspjele su spojiti radnu etiku, obrazovanje i iskustvo iz dva različita fudbalska svijeta. Bosanci u švedskom fudbalu danas nisu samo dio tribina i navijačke kulture. Oni su treneri, lideri, sportski direktori i stručnjaci koji stvaraju nove fudbalske generacije.
A možda je najvažnije to što njihovi uspjesi otvaraju vrata onima koji tek dolaze – mladim fudbalerima i trenerima koji sanjaju da jednog dana budu dio najveće evropske scene.
(Aldin Subašić)
